Azerbaycan Gazete ve Haber siteleri

Azərbaycan xəbər saytları və qəzetləri

Azadliq.azSonxeber.azMetbuat.az
Xeberoxu.azMilli.azXeber.im
Lent.azBig.azBaki-Xeber
Realpress.azOxu.azApa.az
Report.azAzpress.azGunaz.tv
AzertacÖlkə.azModern.az
AzvisionAzərbaycan 24qafqaz info
AzerNewsXeberler.azFakt Xeber
Xeber XeberMARJAModerator.az
Ana xeberMusavatReal tv
MuxalifatEkspressTuran news agency
Virtual AzSumqayit xeberCriminal.az
TezadlarBaku.wsAz Today
Xural qəzetiNuhçıxanOrdu.az
Bizim Yolİnteraz tvAz News
Xalq xeberAz XeberBizim Dovr
CİA.AZDay.azDünya Media
Live.azNews.azPoliqon informasiya agentliyi
PublikaVaxtxeberçi
Xeberler 24525-ci QəzetXalq Qazeti
Azerbaijan-newsSes Qazeti

Azerbaycan Cumhuriyeti, Azerice adı Azərbaycan Respublikası olan kardeş ülke hazar denizine sınırı olan kafkas ülkesidir. Başkenti Bakü olan ülkenin Resmi dili Azerice’dir. Cumhurbaşkanı’nın İlham Aliyev olduğu ülke yarı başkanlık sistemli baskın partili üniter cumhuriyet tarzı bir yönetime sahiptir. Ülkenin nüfusu 10.000.000 yüz ölçümü 87.600 km2’dir. Para birimi Manat, internet alan adı .AZ telefon kodu +994’tür. Halkın çoğu Şii İslam inancını benimsese de ülkenin resmi dini yoktur.

Azerbaycan isminin etimolojik kökeni farsçadır ve Ateş muhafızları manasına gelmektedir. Müslümanlar burayı fethetmeden önce sasani imparatorluğu sınırları içerisindeydi.

Yapılan arkeolojik kazılarda bölgede yerleşimin Paleolitik döneme kadar dayandığı dayandığı ortaya çıkmıştır. Bölgeye sırasıyla M.Ö. 9. yüzyılda İskit-saka ardın Manna devleti, Mana devletinden sonra Medler egemen olmuşlardır. Medler, M.Ö. 900 ile 700 yılları arasında büyük bir imparatorluk kurmalarına rağmen M.Ö. 549 yılında yıkılmalarıyla bölgenin sahibi Ahameniş imparatoru olmuştur. Ahameniş imparatorluğunun egemenliği döneminde Zerdüştlük bölgede yayılmış müslüman Arap’ların fetihlerine kadar da bölgenin en önemli dini inanışı olarak kalmıştır. Büyük İskender’in doğu seferi sırasında buraları fethetmesi üzerine bölge Makedonların egemenliğine geçmiş ardından Selevkos İmparatorluğuna bağlanmıştır. Selevkos sonrası Roma imparatorluğu bölgeyi ele geçirmiştir.

Albanya, egemenliği döneminde Sasani İmparatorluğunun vasallığını yapmış. Bölge Sasani ve Bizans savaşlarına şahitlik etmiştir. Abbasi Hanedanlığının gerilemesiyle bölgede çok sayıda küçük devletçik kurulmuş bunlar Büveyhiler, Müsafiriler, Sâciler, Şeddadiler’dir. 11. yüzyıl başlarında Oğuz Türkleri bölgeye egemen olmuş ancak bölgede hakimiyet kuran ilk Türk devleti Gazneliler’dir. Gazneliler’in bölgeye girişi 1030 yıllarına denk gelmektedir.

Bölge daha sonra Atabeyliğin ardından Moğol istilası sonrası İlhanlıların ve Altın Orda devletinin hakimiyetine girmiştir. Bölgeye 14. yüzyılda Karakoyunlular ve Akkoyunlular girmiştir.

16. yüzyıl başlarında bölge Şah İsmail’in Safevi devleti sınırlarına dahil olmuştur. Safevi sonrası bölge Afşarlar, Zendler, Kaçarlar hükmetmiştir. Ancak Zendlerin yıkılışını takip eden yıllarda bölgede irili ufaklı onlarca hanlık kurulmuş. Bölgenin Rus hakimiyetine girmesi ise 1804-1813 yıllarında süren Rus-İran savaşları sonrasına denk gelmektedir.

19. yüzyılda tüm dünyada hakim olan ulus düşüncesinden Azerbaycan’da payını almıştır. 20. yüzyıl başlarında Ruslara karşı milli bilinç oluş 28 mayıs 1918’de Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti kurulmuştur. Bunda Emin Resulzade’nin Kurduğu Müsavat partisi başat aktör olmuştur. Azerbaycan 1920 yılında Sovyetler birliğine dahil olmış 30 ağustos 1991 yılında diğer bir çok Sovyet ülkesi gibi SSCB’nin yıkılışıyla tekrar bağımsız olmuştur.

Bağımsızlık sonrası yaşanan en büyük olay dağlık karabağ savaşıdır. Azerbaycan ve Emeniler arasında vuku bulan bu savaşta Ermeniler Dağlık karabağ başta olmak üzere Azerbaycan’ın yaklaşık yedide birini işgal etmiş birçok Azeri sivili hunharca katletmiştir. Yaşanan bu katliam Bir çok uluslararası örgüt tarafından soykırım olarak nitelendirilmiştir.

Azerbaycan İdari yapılanması

Azerbaycan, idari yapılanması 10 iktisadi bölge, 66 rayon ve 77 şehir olarak belirlenmiş ve Azerbaycan bağlı Nahçıvan özerk cumhuriyeti bulunmaktadır.

Abşeron İktisadi Rayonu; Abşeron, Bakü/Bakı, Hızı/Xızı, Sumgayıt/Sumqayıt

Aran İktisadi Rayonu; Ağcabedi, Ağdaş, Berde, Beylegan/Beyleqan, Bilesuvar, Göyçay, Hacıkabul/Hacıqabul, İmişli, Kürdemir, Mingeçevir, Neftçala, Saatlı, Sebirabad, Salyan, Şirvan, Ucar, Yevlakh/Yevlax, Zerdab,

Dağlık Şirvan; Ağsu, Kobustan/Qobustan, İsmayıllı, Şamahı/Şamaxı

Gence-Kazah; Ağstafa, Daşkesen, Gedebey, Gence, Kazah/Qazax, Göygöl, Goranboy, Naftalan, Samuh/Samux, Şemkir, Tovuz, Kovlar/Qovlar

Kuba-Haçmaz; Kuba/Quba, Kusar/Qusar, Haçmaz/Xaçmaz, Şabran, Siyezen,

Kelbecer-Laçın; Kubadlı/Qubadlı, Kelbecer, Laçın, Zengilan

Lenkeran; Astara, Celilabad, Lenkeran, Lerik, Masallı, Yardımlı

Nahçıvan; Babek, Culfa, Kengerli, Nahçıvan/Naxçıvan, Ordubad, Sederek, Şahbuz, Şerur

Şeki-Zakalata; Balakan Kabala/Qabala, Kah/Qah, Oğuz, Şeki, Zakatala

Yukarı Karabağ; Ağdam, Füzuli, Cebrayıl, Hankendi/Xankendi, Hocalı/Xocalı, Hocavend/Xocavend, Şuşa, Terter

Azerbaycan 10 milyonluk bir nüfusa sahip olmasına rağmen bir çok etnik grubu topraklarında barındıran çok kültürlü bir ülkedir. Bu etnik gruplar içerisin nüfusun %80’den fazlasını Azeriler oluşturmaktadır. 1979 nüfus sayımından beri nüfus olarak en fazla artan etnik grup yine Azerilerdir. Azeriler nüfus olarak artarken Ermeniler, Ruslar, Tatarlar, Ukraynalılar, Gürcüler, Yahudiler ve Udinler azalmıştır. Azerilerin yanı sıra nüfusu görece artan etnik gruplar ise Lezgiler, Talişler, Avarlar, Türkiye Türkleri, Tatlar, Sakurlar, ve Kürtlerdir.

Azerbaycan’da yaşayan Etnik gruplar ve ülke içindeki nüfusları (2009); Azeriler (8.922.400), Lezgiler (180.200) Ermeniler (120.300), Ruslar (119.300), Talişler (112.00), Avarlar (49.800), Türkiye Türkleri (38.000), Tatarlar (25900), Tatlar (25.200), Ukraynalılar (21.500), Sakurlar (12.300), Gürcüler (9.900), Yahudiler (9.100), Kürtler (6.100), Udinler (3.800)