Türkiye Gazete Tarihi

Türkiye Gazete Tarihi hakkında detaylı bilgileri öğrenmek için doğru adrestesiniz. Gazete, kelime anlamı ile; Haber, Bilgi, Bulmaca ve tanıtım gibi konular içeren, kağıda basılıp ve yayılmasını sağlayan bir iletişim aracıdır. Toplumlara güncel olayları, yaşanan gelişmeleri ve siyasi olaylar gibi bilgi içeren metinleri ulaştırma niyetindedir. Gazeteler birçok konu üzerinden yayım yapabilmektedir. Örneğin Spor Gazetesi, Kültür-Sanat Gazetesi, Bilim Gazetesi, Politika gazetesi ve Genel Gazeteler gibi konular üzerinden yayım yapabilmektedir. Gazeteler, günlük ya da haftalık olarak okuyucularına sunulur.

Gazete Tarihi

Yapılan araştırmalar ve Arkeolojik kazılar ile  elde edilen veriler de ilk gazetenin MÖ 59 yılında iki bin kopya olarak Roma İmparatorluğunda yayımlanmıştır. İmparatorluğun tüm bölgelerine dağıtılmıştır. Bilinen ilk gazetelerde yazılan metinler Roma İmparatorluğunun fethettiği bölgeler, siyasi olaylar, sosyal konular ve gladyatör müsabakaları hakkında bilgiler içermektedir. 15 Yüzyıla gelindiğinde matbaa keşfedilmiş ve gazetecilik hızla yayılmaya başlamıştır. Dünya’da yaşanan savaşları bir uçtan bir uca iletmiştir.

türkiye gazete tarihi

 

Türkiye’de Gazetecilik Tarihi

Türkiye coğrafyasında ilk gazetecilik olayları Osmanlı’ya kadar dayanmaktadır. 2. Mahmut’un emri ile coğrafyada gazetecilik ilk adımı atmıştır. İlk kurulan gazetenin adı Takvim-i Vekayi olarak kayıtlara geçmiştir. Bu gazete 1831 yılında basılmıştır. Gazete, 1922 yılına kadar haftalık olarak yayımlanmış ve ismini ‘’Resmi Ceride‘’ olarak değiştirmiştir. İlerleyen yıllarda gazete adını ‘’Resmi Gazete‘’ adına değiştirmiş ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk resmi gazetesi olarak yayım hayatına devam etmiştir. Türkiye’de 2. Gazete denemeleri ise 1840 yıllarına kadar uzanmaktadır.  William Churchill’in önderliğinde çıkartılmıştır ve Osmanlı tarafından maddi destek görmüştür.

Arka arkaya çıkan Resmi Gazetelerden sonra Türkiye’de ilk özel gazete ortaya çıkmıştır. Agah Efendi tarafından yayımlanan Tercüman-ı Ahval’dır. Gazete, 1860 yılında yayım hayatına başlamıştır. Gazetenin yayım çizgisi Resmi Gazetelerden farklılık göstermiştir. Gazete, yayın çizgisinde öncelikli olarak halkın gelişimine ağırlık göstermiştir. Türkiye ve dünyada yaşanan olaylar, halkın kültürüne, sosyal olaylara ağırlık vermiştir. Şinasi, Tercüman-ı Ahval gazetesine katılmış ve gazeteye yön vermeye çalışmıştır. İlerleyen yıllarda ise gazeteyi Namık Kemal üstelenecektir.  Aynı dönemlerde özel gazetelerin sayısı hızlıca yükselecektir. Osmanlı Saltanatı, çıkan gazetelerden kaygı duymuştur ve 1864 yılında ilk kez sansür uygulanmıştır. Çıkartılan yasa ile gazetecilerin belirli bir koşul üzerinden yayım yapmasına karar verildi.

 

Türkiye Cumhuriyeti Gazetecilik ve Gazete Tarihi

Takvimler 1923 yılını gösterirken, Türkiye Cumhuriyeti Resmi olarak kuruldu. Kurulan Cumhuriyet ile birlikte Türkiye Gazeteciliği yeni ilkeler ile yayın hayatına başladılar. Gazetelere uygulanan sansürler ve baskılar 1923 yılında resmi olarak kaldırıldı. Basının özgürlüğü’nün yükselmesi ile birlikte Türkiye Gazeteciliğinin önemli ismi Yunus Nadi, Cumhuriyetin ilk özel gazetesini kurdu. Türkiye Cumhuriyet’inde kurulan ilk özel gazete ise Cumhuriyet gazetesi adını aldı.

Saltanatın kaldırılması, yönetim şeklinin değiştiği süreçlerde Türkiye toplumu oldukça hareketliydi. Toplum ikiye bölünmüş bir şekilde yaşamaktaydı. Bir yandan Cumhuriyeti kutlayanlar diğer yandan da Osmanlı Hanedanlığını destekleyenler. Osmanlı Hanedanlığını destekleyen kitleler çıkarttıkları gazeteler çoğalmaya başladı. Tevhid-i Efkar, Son Telgraf, İstiklal, Sebilürreşad ve Aydınlık gazeteleri çıkartılan ‘’Takrir-i Sükun Kanunu‘’ ile kapatıldı. Gazetelerin yöneticileri ise yargılandılar.

2. Dünya Savaşın’da Türkiye Gazeteciliği

2. Dünya savaşının patlak vermesi ile birlikte, Türkiye tekrar hareketlenmeye başladı. Savaşa kadar iktidar gazetelere, birçok kez kısıtlamalar ve özgürlükler getirildi kayıtlara geçti. İlerleyen yıllarda yeni bir yasa olan ‘’Matbuat Kanunu‘’ yürürlüğe girdi . Yasanın detaylarında ‘’Hükümete aykırı yayınların yapıldığı, siyasi olaylara farklı şekilde yaklaşıldığı‘’ gibi durumlarda gazeteleri tamamen kapatma yetkisini veriyordu. Alınan kararlar ile bazı gazeteler, muhalif gazetecilik göstermeye devam ettiler. Takvimler 1937 yılını gösterdiğinde, Tan gazetesi geçici bir süreliğine kapatıldı . Aynı dönemlerde yayın yapan Cumhuriyet, Tan, Vakit, Ulus, Son Telgraf gibi gazetelerinin Hükümet tarafından sıkıca baskı yapıldığı kayıtlara geçmiştir.

1940 – 1960 Yıllarında Türkiye Gazeteciliği ve gazete tarihi

Takvimler 1938 yılını gösterdiğinde, gazeteler için getirilen ‘’Matbuat Kanunu‘’ üzerinden birçok değişiklilik getirildi. Hükümet, gazetelerin Savaş gibi konular üzerinden yaptığı yorumlar ve haberlerden kaygılandığı görüldü. Değiştirilen kanun ile birlikte Akşam, Vakit, Tan ve Yeni Sabah gazeteler tamamen kapatıldı. Kapatılan yayınevlerinin bazıları, kitlesel saldırılara uğradı yakılıp, yıkıldı. 1946 yılında Türkiye çok partili yaşama geçti ve hükümetlerin gazeteleri kapatma yetkisi kaldırıldı.

Getirilen yasalar ile birlikte birçok gazeteye özgürlük tanındı. Getirilen özgürlük ile birçok gazete yayım hayatına başladı. Bazı gazeteler, Hürriyet, Zafer ve Milliyet gibi gazetelerden oluşmaktadır. Takvimler 1950 yılını gösterdiğinde gazeteciler yeni haklar tanınmaya başlandı. Hakların bazıları;  Sendika kurma yetkisi ve sosyal sigortalardan yararlanma gibi haklar tanındı. 1954 yılında ise İktidar birçok kısıtlamayı tekrar getirdi. Getirilen kısıtlamalar da gazeteleri iktisadi açıdan sıkıntılara sürükledi, gazetecilerin tutuklanmaları artmaya başladı. Aynı dönemlerde özel bir yasa ile Tahkikat Komisyonu aracılığıyla çok sayıda gazete gazete kapatıldı. O dönemlerde yayım hayatına devam eden gazeteler ise Ulus, Hürriyet, Milliyet, Yeni Sabah, Zafer, Dünya, Tercüman, Vatan ve Akşam gibi gazeteler yayım hayatına devam etti.

1980 Yıllarında Türkiye Gazeteciliği

Takvimler 1980’li yıllardı gösterdiğinde Türkiye’de önemli gazetecilik açısından önemli gelişmeler yaşanmaya başladı. Kapatılan gazeteler ve yeni gazeteler tekrardan yayım hayatına atıldılar. Bazı gazeteler; Günaydın, Türkiye, Güneş, Tan, Sabah, Bugün ve Meydan gibi gazetelerden oluştu. Ulusal gazetelerin çoğalması, Yerel gazetelere’de etki etti. Türkiye’nin birçok bölgesinde şehirler, yerel gazetelerin sayısı yükselmeye başladı. Matbaanın gelişmesi ile gazeteler, renkli yayımlarla basılmaya başladı. Avrupada yaşayan Türkler için devreye giren gazeteler, avrupada ofisler açarak sayılarını Türkçe olarak yayımlamaya başladılar. Türkiye’nin önemli şehirleri olan İstanbul, İzmir, Ankara ve Eskişehir gibi  kentler üniversitelerde Basın ve Yayın Yüksek okulları açılmaya başlandı. Gazetecilik mesleğini icra etmek isteyen gençler üniversitelerde eğitim görmeye başladı .

Gazeteler ile ilgili daha detaylı bilgileri öğrenmek için gazeteapp.com adresini takip etmeye devam edin!

Beğendiniz mi? Hemen puan verin!

0 / 5 0

Bir Cevap Yazın